Azami devir süresi: AÜG'ye göre 18 ay – hesaplama, istisnalar, sonuçlar

Azami devir süresi nedir?

İşçi devri (Arbeitnehmerüberlassung) yalnızca geçici olarak caizdir (AÜG § 1 f. 1 cümle 4). AÜG § 1 f. 1b bunu 01.04.2017'den beri sabit bir sınırla somutlaştırır: Personel kiralama firması (Verleiher) aynı geçici çalışanı aynı müşteri firmaya 18 ardışık aydan uzun süre devredemez, müşteri firma da onu daha uzun süre çalıştıramaz. Yükümlülük yani her iki tarafa da aittir.

Sınır iş yeri bazında değil, geçici çalışan bazında geçerlidir. Süre dolduktan sonra müşteri pozisyonu başka bir geçici çalışanla yeniden doldurabilir; önceki çalışan kadroya alınabilir veya başka bir müşteride görevlendirilebilir. 01.04.2017'den önceki devir süreleri dikkate alınmaz (AÜG § 19 f. 2).

Azami devir süresi nasıl hesaplanır?

Süre, Alman Medeni Kanunu'nun (BGB) § 187 f. 2 ve § 188 f. 2 hükümlerine göre hesaplanır: Devrin ilk günüyle başlar, bu gün de sayılır ve 18 ay sonra, başlangıç gününe karşılık gelen takvim gününden önceki günün bitiminde sona erer. Federal İş Ajansı'nın (Bundesagentur für Arbeit) örneği: İlk görev günü 03.04.2026 ise devir 02.10.2027 günü sonuna kadar caizdir.

• Aynı müşteri firma: Kastedilen, işveren olarak müşteri firmadır. Aynı müşterinin farklı işletmelerindeki veya şubelerindeki görevler toplanır.
• Saatler değil sözleşme: Belirleyici olan kararlaştırılan devir süresidir. Haftada üç gün devredilen biri, tam zamanlı bir çalışanla aynı süreyi tüketir.
• Kısa süreli geri çağırmalar sürenin işlemesini kesmez.
• Kısmi aylar: Birden fazla görev toplandığında Federal İş Ajansı ayı 30 gün olarak hesaplar.

Önceki görevler ne zaman sayılır?

Aynı müşteri firmaya önceki devirler, görevler arasında her seferinde üç aydan fazla süre yoksa tamamen hesaba katılır – aynı veya başka bir personel kiralama firması üzerinden yapılmış olmalarından bağımsız olarak (AÜG § 1 f. 1b cümle 2). Aradaki süre sayılmaz. 18 ay ancak üç aydan uzun bir kesintiden sonra yeniden başlar.

Tek bir gün bile fark yarattığından, aralar ve görev süreleri gün bazında belgelenmelidir. Aynı hesaba katma kuralı, Equal Pay için dokuz aylık süre bakımından da geçerlidir.

Hangi istisnalar ve farklı düzenlemeler var?

• Görev yapılan sektörün toplu sözleşmesi: Müşteri firmanın sektöründeki toplu sözleşme tarafları – işletme toplu sözleşmesi (Haustarifvertrag) dahil – daha kısa veya daha uzun bir azami süre belirleyebilir (AÜG § 1 f. 1b cümle 3).
• İşletme veya kurum sözleşmesi (Betriebs- oder Dienstvereinbarung): Böyle bir toplu sözleşmenin kapsamındaki, toplu sözleşmeye bağlı olmayan müşteri firmalar onun düzenlemelerini aynen benimseyebilir (cümle 4). Toplu sözleşme bir açılım maddesi (Öffnungsklausel) içeriyorsa işletme sözleşmeleri kendi azami sürelerini düzenleyebilir (cümle 5); toplu sözleşme aksini öngörmedikçe toplu sözleşmeye bağlı olmayan müşteri firmalar için bu durumda en fazla 24 aya kadar (cümle 6).
• Kiliseler ve dini topluluklar kendi düzenlemelerinde farklı azami süreler öngörebilir (cümle 8).
• Personel kiralama toplu sözleşmeleriyle sapma yok: DGB/GVP toplu sözleşme sistemi azami devir süresini uzatamaz. Federal İş Ajansı'nın Uygulama Talimatlarına (Fachliche Weisungen) göre ayrıca her farklı düzenleme somut olarak belirlenmiş bir süre içermelidir.

Süre aşılırsa ne olur?

• Geçersiz iş sözleşmesi: Süre aşıldığı anda personel kiralama firması ile geçici çalışan arasındaki iş sözleşmesi geçersiz hale gelir (AÜG § 9 f. 1 bent 1b).
• Müşteriyle iş ilişkisi: Aynı anda müşteri firma ile geçici çalışan arasında bir iş ilişkisi kurulmuş sayılır (AÜG § 10 f. 1).
• Sözleşmeye bağlı kalma beyanı (Festhaltenserklärung): Geçici çalışan, süre aşımından sonraki bir ay içinde personel kiralama firmasıyla yaptığı sözleşmeye bağlı kalmak istediğini yazılı olarak beyan ederek bunu önleyebilir. Beyanı önceden bizzat bir iş ajansına (Agentur für Arbeit) ibraz etmelidir (AÜG § 9 f. 1 bent 1b, f. 2).
• 30.000 Euro'ya kadar idari para cezası (AÜG § 16 f. 1 bent 1e, f. 2).
• İzin: Süre aşımları personel kiralama firmasının güvenilirliğini sorgulatabilir; ancak Uygulama Talimatlarına göre tek bir olaydaki küçük bir aşım kural olarak henüz güvenilmezlik anlamına gelmez.

Personel kiralama firması neyi tespit etmeli?

Federal İş Ajansı, personel kiralama firmasının somut olayda müşteride hangi azami sürenin geçerli olduğunu ve hangi önceki görevlerin hesaba katılması gerektiğini netleştirmesini bekler. Bunun için seçenekler:

• personel bilgi formunda (Personalfragebogen) son aylarda bu müşterideki görevlere ilişkin bir soru,
• işçi devri sözleşmesinde müşterinin önceki devirleri bildireceğine dair bir düzenleme,
• geçici çalışanın iş sözleşmesinde bir bildirim yükümlülüğü.

Her geçici çalışanın somut görev süreleri, uygun kanıtlarla metin şeklinde (Textform) belgelenmelidir.

Tipik hatalar

• Süre müşteri firma bazında değil sipariş bazında sayılıyor.
• Tam üç aylık bir ara yeniden başlangıç olarak değerlendiriliyor.
• Önceki bir personel kiralama firması üzerinden yapılan görevler sorulmuyor.
• Personel kiralama toplu sözleşmesiyle sözde bir uzatmaya güveniliyor.
• Müşteri sürenin bittiğini çok geç öğreniyor ve kısa sürede yeniden planlama yapmak zorunda kalıyor.

Azami devir süresinin müşteri bazında nasıl kaydedildiğini ve somutlaştırmaya (Konkretisierung) nasıl aktarıldığını personel kiralama yazılımımız SBM gösteriyor.