Deutsch
English
Magyar
Polski
Română
Türkçe
Українська
Български- Çalışanları ticari olarak devreden, Federal İş Ajansı'ndan izin almalıdır (AÜG § 1).
- Azami devir süresi: aynı müşteri firmada (Entleiher) 18 ay (§ 1 f. 1b); Equal Pay kural olarak ilk günden itibaren, toplu sözleşmeyle dokuz ay sonra (§ 8).
- Devir sözleşmesi metin şekline tabidir ve devri açıkça nitelendirmelidir; geçici çalışan önceden somutlaştırılmalıdır (§ 1 f. 1, § 12).
- İhlaller sözleşmeleri geçersiz kılar ve müşteri firmayla bir iş ilişkisi doğurur (§§ 9, 10).
- 500.000 Euro'ya kadar idari para cezası – örneğin Equal Pay veya ücret alt sınırı ihlallerinde (§ 16).
AÜG neyi düzenler?
İşçi Devri Kanunu, personel kiralama firması (Verleiher), geçici çalışan (Leiharbeitnehmer) ve müşteri firma (Entleiher) arasındaki üçlü ilişkiyi düzenler. 1972 yılında çıkarılmış ve birçok kez değiştirilmiştir – en köklü değişiklik 01.04.2017 itibarıyla azami devir süresi, dokuz ay sonra Equal Pay ve açıklama yükümlülüğüyle yapılmıştır. 01.01.2025'ten beri devir sözleşmesi için yazılı şekil (Schriftform) yerine metin şekli (Textform) yeterlidir.
Kanunun iki amacı vardır: İzin zorunluluğu, eşitlik ve ücret alt sınırıyla geçici çalışanları korur ve devrin geçici kalmasını sağlar. Federal İş Ajansı'nın kanunu nasıl yorumladığı, AÜG Uygulama Talimatlarında (Fachliche Weisungen AÜG; güncel versiyon 01.07.2026'dan itibaren geçerli) yer alır.
En önemli maddelere genel bakış
| Madde | İçerik | Uygulamadaki önemi |
|---|---|---|
| § 1 | Kavram, izin zorunluluğu, azami devir süresi, açıklama ve somutlaştırma (Konkretisierung) | Her görevin temeli; 18 ay sınırı f. 1b'de |
| § 1a | İzin yerine bildirim | yalnızca 50'den az çalışanı olan işverenler için, kısa çalışmayı veya işten çıkarmaları önlemek amacıyla |
| § 1b | İnşaat sektörü | normalde işçilerin (Arbeiter) yaptığı işler için devir kural olarak yasak |
| §§ 2–5 | İznin verilmesi, reddi, iptali, geri alınması | İzin önce bir yıl, üç yıl sonra süresiz; güvenilmezlik halinde ret |
| § 3a | Ücret alt sınırı | Tüm personel kiralama firmaları için yönetmelikle belirlenen asgari saatlik ücret |
| § 7 | Bildirimler ve bilgi verme | Değişiklikleri bildirmek; iş belgelerini üç yıl saklamak |
| § 8 | Eşitlik ilkesi | Equal Pay ve Equal Treatment, toplu sözleşmeyle sapma, döner kapı kuralı (Drehtürklausel) |
| §§ 9, 10 | Geçersizlik ve hukuki sonuçları | müşteri firmayla kurulmuş sayılan iş ilişkisi, sözleşmeye bağlı kalma beyanı (Festhaltenserklärung) |
| § 11 | Geçici iş ilişkisi | Sözleşme koşullarının belgelenmesi, bilgi notu (Merkblatt), her devirden önce bilgilendirme, iş güvenliği, grev |
| § 12 | Personel kiralama firması – müşteri firma sözleşmesi | Metin şekli, izne ilişkin beyan, müşteri firmanın vermesi gereken bilgiler |
| §§ 13–13b | Müşteri firmaya karşı haklar | Bilgi alma, boş kadrolar, ortak tesisler |
| § 14 | İşletme anayasası | Müşteri firmadaki işletme konseyinin (Betriebsrat) katılımı (BetrVG § 99) |
| §§ 15–16 | Ceza ve idari para cezası hükümleri | 500.000 Euro'ya kadar idari para cezası, ağır durumlarda hapis cezası |
| §§ 17–17c | Uygulama ve denetim | Federal İş Ajansı ve Gümrük İdaresi; müşteri firmanın kayıt yükümlülüğü |
| § 19 | Geçiş hükmü | 01.04.2017'den önceki devir süreleri hesaba katılmaz |
AÜG hangi süreleri ve sınırları belirler?
| Kural | Süre | Hukuki dayanak |
|---|---|---|
| Aynı müşteri firmada azami devir süresi | 18 ardışık ay | AÜG § 1 f. 1b |
| Önceki görevlerin hesaba katılması | aralarında 3 aydan fazla süre yoksa | § 1 f. 1b cümle 2, § 8 f. 4 cümle 4 |
| Equal Pay ilkesinden toplu sözleşmeyle sapma | en fazla ilk 9 ay | § 8 f. 4 cümle 1 |
| Sektör zammı toplu sözleşmesi ile | en geç 15 ay sonra eşdeğer ücret, en fazla 6 hafta sonra kademeli yaklaştırma | § 8 f. 4 cümle 2 |
| Döner kapı kuralı | müşteri firmadan ayrıldıktan sonra 6 ay | § 8 f. 3 |
| İzin | önce 1 yıl; uzatma başvurusu süre bitiminden en geç 3 ay önce; 3 yıl sonra süresiz | § 2 f. 4 ve 5 |
| Personel kiralama firmasının iş belgeleri | 3 yıl saklanır | § 7 f. 2 |
| Sözleşmeye bağlı kalma beyanı | başlangıçtan veya süre aşımından sonra 1 aya kadar | § 9 f. 1 |
| Kadroya alınma talebine yanıt | 1 ay içinde, 6 aylık görevden itibaren | § 13a f. 2 |
| Müşteri firmanın çalışma süresini kaydetmesi | 7. takvim gününe kadar, 2 yıl saklanır | § 17c f. 1 |
Uyumu kim denetler?
Federal İş Ajansı, kanunu Federal Çalışma ve Sosyal İşler Bakanlığı'nın talimatlarına göre uygular (AÜG § 17 f. 1). İzni verir, izin sahiplerini denetler ve diğerlerinin yanı sıra azami devir süresi ile eşitlik ilkesine yönelik ihlalleri takip eder. Gümrük İdaresi (Kayıt Dışı İstihdam Denetimi – Finanzkontrolle Schwarzarbeit) ücret alt sınırını denetler ve diğerlerinin yanı sıra izinsiz devri ve nitelendirme ile somutlaştırma ihlallerini takip eder (AÜG § 17 f. 2, § 16 f. 3).
Hangi idari para cezaları söz konusu?
| Üst sınır | Örnekler | AÜG § 16 f. 1 |
|---|---|---|
| 500.000 € | Eşitlik ilkesi veya toplu sözleşme koşulları sağlanmadı, ücret alt sınırı ödenmedi, grevdeki işletmede çalıştırma, gerekli oturma izni (Aufenthaltstitel) olmayan yabancıları çalıştırma | bent 2, 7a, 7b, 8a |
| 50.000 € | § 17c uyarınca çalışma süresi kaydı eksik veya iki yıl saklanmadı | bent 18 |
| 30.000 € | İzinsiz devir, nitelendirme veya somutlaştırma eksikliği, azami devir süresinin aşılması, inşaat sektöründe ihlal | bent 1 ila 1f |
| 2.000 € | § 11 f. 1 ve 2 uyarınca belgeleme ve bilgilendirme yükümlülükleri ihlal edildi | bent 8 |
İdari para cezasının yanı sıra Federal İş Ajansı, personel kiralama firması güvenilir değilse izni reddedebilir veya geri alabilir (AÜG § 3 f. 1, § 5). İzni olmayan bir personel kiralama firması olarak, gerekli oturma izni olmayan yabancıları devreden kişi suç işlemiş olur (AÜG § 15).
Uygulamada tipik hatalar
- Görev, devir sözleşmesi metin şeklinde hazır olmadan ve çalışan somutlaştırılmadan başlıyor.
- Azami devir süresi ve Equal Pay süresi müşteri firma bazında değil görev bazında hesaplanıyor – önceki görevler dikkate alınmıyor.
- İş sözleşmesi bir toplu sözleşmenin yalnızca bazı bölümlerine atıf yapıyor; bu durumda eşitlik ilkesinden sapma geçersiz olur.
- Bilgi notu ve müşteri firmaya ilişkin bilgilendirme personel dosyasında yok.
- Federal İş Ajansı denetim yaptığında iş belgeleri üç yıl geriye dönük bulunamıyor.
AÜG'ye uygun çalışmak
AÜG yükümlülüklerinin çoğu tek tek görevlere bağlıdır: Kim, kimi, hangi müşteriye, ne zamandan beri devrediyor? Bu veriler siparişte (Auftrag) bir kez düzgün kaydedilirse belgeler, süreler ve Equal Pay başlangıcı bunlardan türetilebilir. Bunun nasıl çalıştığını ve programa genel bir bakışı personel kiralama yazılımımız SBM sayfasında bulabilirsiniz.
- İşçi Devri Kanunu (AÜG) – içindekiler
- AÜG § 1 – İşçi devri, izin zorunluluğu
- AÜG § 2 – İznin verilmesi ve sona ermesi
- AÜG § 8 – Eşitlik ilkesi
- AÜG § 16 – İdari para cezası gerektiren fiiller
- AÜG § 17c – Belgelerin hazırlanması ve hazır tutulması
- Federal İş Ajansı: AÜG Uygulama Talimatları (Fachliche Weisungen AÜG, 01.07.2026'dan itibaren geçerli)
- Act to Regulate Temporary Agency Work (İngilizce çeviri)
Not: Bu yazı hukuki danışmanlık yerine geçmez. Güncelleme: 29.10.2026.
